Η ιστορία και η βυζαντινή τέχνη ''ζωντάνεψαν''
για τους μαθητές/τριες του σχολείου μας μέσα από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα <
Σταχωτές εν δράσει >, το οποίο υλοποιήθηκε σε συνεργασία με το
Βυζαντινό Μουσείο τη Δευτέρα 9 Μαρτίου 2026 στην Παιδοψυχιατρική κλινική του
Νοσοκομείου ''Αγία Σοφία''.
Στη συνεργατική αυτή δράση μουσειακής αγωγής,
οι μαθητές/τριες είχαν την ευκαιρία να μάθουν για τα χειρόγραφα, τη βιβλιοδεσία
και τη στάχωση στη βυζαντινή τέχνη.Τη διαδικασία δηλ. κατασκευής ενός βιβλίου
και ιδιαίτερα του εξωφύλλου με παραδοσιακές τεχνικές όπως γινόταν στη βυζαντινή
εποχή.
Στο πρώτο μέρος του
προγράμματος, οι μαθητές/τριες παρακολούθησαν την εξέλιξη της τέχνης της
βιβλιοδεσίας στο Βυζάντιο, από τους
παπύρους και τους κώδικες έως τα βιβλία, με παρουσίαση βασικών στοιχείων της
βιβλιοδεσίας και των υλικών που χρησιμοποιούνταν. Τη χειροποίητη κατασκευή σελίδων
και το ράψιμό τους με επιδεξιότητα για να δημιουργηθεί ένας συμπαγής κώδικας.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην περίτεχνη κατασκευή της στάχωσης, δηλ. του
εξωφύλλου του βιβλίου καθώς δεν ήταν απλώς ένα λειτουργικό στοιχείο προστασίας
του κειμένου, αλλά ένα έργο τέχνης που αναδείκνυε τη σύνδεση του βυζαντινού
κόσμου με την πίστη, την αισθητική και την πολυτέλεια.
Οι μαθητές/τριες, εντυπωσιάστηκαν από την
παρουσίαση σταχωμένων χειρογράφων τα οποία ανέδειξαν πως η βυζαντινή στάχωση
αποτέλεσε ένα μοναδικό συνδυασμό πρακτικής και αισθητικής αξίας. Οι σταχωτές με
δεξιοτεχνία συνδύαζαν τεχνικές χαρακτικής, ανάγλυφης διακόσμησης και
επιχρύσωσης. Χρησιμοποιούσαν ξύλο για τη βάση των εξωφύλλων, επενδεδυμένο με
δέρμα ή ύφασμα, και κοσμούσαν με περίτεχνα σκαλίσματα, πολύτιμους λίθους,
ελεφαντόδοντο, σμάλτο και μαργαριτάρια.
Το ειδικά σχεδιασμένο εργαστήρι που ακολούθησε
, είχε ξεχωριστή θέση στην εκπαιδευτική δράση, καθώς οι μαθητές/τριες είχαν την
ευκαιρία να δοκιμάσουν τεχνικές στάχωσης, με τη δημιουργία προσωπικού έργου.
Δημιούργησαν το δικό τους βιβλιαράκι ακολουθώντας τα βήματα της βυζαντινής
βιβλιοδεσίας. Χρησιμοποίησαν τεχνικές που έμαθαν και εκφράστηκαν καλλιτεχνικά.
Παρουσίασαν τις δημιουργίες τους και αντάλλαξαν απόψεις από την εμπειρία τους.
Στο τέλος, με την ολοκλήρωση του προγράμματος
μουσειακής αγωγής, η εκπαιδευτικός που συνεργάστηκε με το Βυζαντινό Μουσείο,
αποτίμησε τους στόχους που είχαν τεθεί, τη σχεδίαση του περιεχομένου, τη
μεθοδολογία και τη διαδραστικότητα με σκοπό την ανατροφοδότησή του.
